Yeni birim fiyat nasıl belirlenir?
Sözleşmede fiyatı olmayan bir iş çıktığında birim fiyat yükleniciyle birlikte, sırası belli analizlerle belirlenir. 1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelerde madde yeniden yazıldı; iki dönemi birlikte anlatıyoruz.
Son güncelleme:
Ne zaman gerekir
Proje değişikliği şartları oluştuğunda idarenin yapılmasını istediği, ihale dokümanında ya da teklifte fiyatı olmayan yeni iş kalemleri ve iş grupları ile sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri yüklenici ile birlikte tespit edilir. Birim fiyat sözleşmelerde bu işler yeni birim fiyat üzerinden ödenir.
Analizler hangi sırayla seçilir
Yeni fiyat, işin niteliğine göre şu sırayla oluşturulan analizlerden biriyle bulunur:
- Yüklenicinin teklifini hazırlarken kullanıp idareye sunduğu, yeni kaleme benzeyen kalemlerin analizleri. 1 Eylül 2025'ten önce ilan edilen ihalelerde teklif ekinde ya da aşırı düşük teklif açıklamasında sunulanlar; sonrasında aşırı düşük teklif açıklamasında sunulanlar.
- İdarede ya da diğer idarelerde mevcut benzer analizler.
- İhaleyi yapan idarenin daha önceki benzer işlerindeki maliyet analizleri.
- Yeni kalemin yapımı sırasında tutulan puantajla bulunan malzeme miktarları, işçi ve makine saatleri ve diğer girdilerle oluşturulan analizler.
Rayiçler
Analizlere yüklenicinin teklif rayiçleri, idarelerdeki rayiçler, idarenin önceki benzer işlerinde ortaya çıkan fiyatlar ve idarece kabul edilmesi şartıyla ticaret ya da sanayi odasınca onaylanmış yerel rayiçler uygulanabilir.
1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelerde bu rayiçlerin endeks yardımıyla hangi aya, ihale ayına ya da proje değişikliğinin onaylandığı aya, getirileceği ayrıntılı kurallara bağlandı.
Kâr ve genel gider
Sözleşmede yeni birim fiyat analizleri için önceden belirlenmiş bir kâr ve genel gider oranı varsa o kullanılır. Belirlenmemişse kâr ve genel gider hariç analiz tutarına %10 yüklenici kârı ile idare ve yüklenicinin anlaştığı, %15'e kadar genel gider eklenir.
Üst sınır
Yeni fiyatın bir de üst sınırı vardır. 1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelerde bu sınır, sözleşmede kâr ve genel gider oranı önceden belirlenmemişse uygulanır:
- Teklifte yeni kaleme benzeyen bir kalem varsa: o kalemin teklif fiyatının, idarenin aynı kalem için resmî analiz ve rayiçlerle hesapladığı fiyata oranı bulunur (en çok 0,90 alınır). Yeni fiyat, bu oranla yeni kalemin resmî analiz ve rayiçlerle hesaplanan fiyatının çarpımını geçemez.
- Benzer kalem yoksa: yeni fiyat, yeni kalemin resmî analiz ve rayiçlerle hesaplanan fiyatının %90'ını geçemez.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Benzer kalemin teklif fiyatı | 900,00 | |
| Aynı kalemin resmî analizle fiyatı | 1.200,00 | |
| Oran | 900,00 / 1.200,00 | 0,75 (0,90'ı geçmiyor) |
| Yeni kalemin resmî analizle fiyatı | 2.000,00 | |
| Üst sınır, benzer kalem varsa | 0,75 × 2.000,00 | 1.500,00 |
| Üst sınır, benzer kalem yoksa | 0,90 × 2.000,00 | 1.800,00 |
Tutanak, süre ve uyuşmazlık
Yeni fiyat yükleniciyle birlikte tespit edilip tutanağa bağlanır ve idarenin onayıyla geçerli olur. 1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelerde fiyatın, proje değişikliğinin onay tarihinden itibaren otuz gün içinde ve her hâlde yeni kalemin imalatına başlanmadan önce tespit edilmesi esastır; tutanak aynı süre içinde onaya sunulur. Daha önce ilan edilen ihalelerde tutanak otuz gün içinde idarece onaylanarak geçerli olur.
Anlaşılamazsa taraflar bir uyuşmazlık tutanağı düzenler ve idare bunu on gün içinde Yüksek Fen Kurulu'na iletir. Kurul'un belirlediği fiyatı iki taraf kabul etmek zorundadır. Yüklenici, Kurul kararını beklemeden idarenin belirlediği fiyatla işe devam eder.
Yeni fiyatlı kalemde revize
İlanı 18.08.2019 ve sonrasında yapılan işlerde yeni birim fiyatla eklenen kalemler de revize birim fiyat hesabına girer; sözleşme miktarının yerini idarece onaylanan miktar alır.
Sık sorulanlar
- Yeni birim fiyatı kim belirler?
- İdare, yükleniciyle birlikte; tutanak idarenin onayıyla geçerli olur. Anlaşılamazsa Yüksek Fen Kurulu belirler ve bu fiyat iki taraf için bağlayıcıdır.
- Yeni birim fiyata ne kadar kâr ve genel gider eklenir?
- Sözleşmede yeni analizler için belirlenmiş bir oran varsa o; yoksa %10 yüklenici kârı ile idare ve yüklenicinin anlaştığı, %15'e kadar genel gider.
- Yeni fiyat tutanağı ne zamana kadar düzenlenir?
- 1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelerde proje değişikliğinin onayından itibaren otuz gün içinde ve her hâlde imalata başlanmadan önce. Daha önce ilan edilen ihalelerde tutanak otuz gün içinde onaylanarak geçerli olur.
- Yüksek Fen Kurulu kararı beklenirken iş durur mu?
- Hayır. Yüklenici, Kurul kararını beklemeden idarenin belirlediği fiyatla işe devam etmek zorundadır.
Dayanaklar
- Yapım İşleri Genel Şartnamesi m. 22 (sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatının tespiti), 2019 metni
- Resmî Gazete 30.07.2025, sayı 32971: m. 22'nin yeni metni (1 Eylül 2025'ten sonra ilan edilen ihalelere uygulanır)
- Kamu İhale Genel Tebliği m. 52.1 (yeni birim fiyatlı kalemlerde revize)
Bu yazı genel uygulamayı anlatır, hukuki görüş değildir. Somut bir işte sözleşmeniz ve yürürlükteki mevzuat esastır.
İlgili rehberler
- Birim Fiyat Analizi Nasıl Yapılır? Örnek Analiz HesabıBirim fiyat analizi, bir pozun birim fiyatını girdilerinden kurar: malzeme, işçilik ve makine miktarları birim fiyatlarıyla çarpılır, toplanır, kâr ve genel gider eklenir. Örnek bir beton analiziyle adım adım gösteriyoruz.
- Revize Birim Fiyat Nedir, Nasıl Hesaplanır? Formül ve ÖrnekBirim fiyatlı işte bir kalemin miktarı sözleşmedekinden %20'den fazla artar ve artışın tutarı sözleşme bedelinin %1'ini geçerse, %20'yi aşan kısım revize birim fiyattan ödenir. Şartları, formülü ve tebliğin kendi örneğini adım adım anlatıyoruz.
- İş Artışı Nedir, Nasıl Hesaplanır? 4735 Sayılı Kanun m. 24Öngörülemeyen bir durum yüzünden işin artması zorunlu olursa, artan iş belirli şartlar ve oranlar içinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Şartları ve sınırları 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesi belirler.